Ned Stark, czyli Eddard Stark, jest głową rodu Starków, lordem Winterfell i jedną z najważniejszych postaci powieści „Gra o tron” George’a R.R. Martina oraz serialu HBO. W pierwszym tomie ma 15 rozdziałów ze swojej perspektywy, więcej niż ktokolwiek inny, a wątek w Królewskiej Przystani poznajemy niemal w całości jego oczami. Na ekranie w pierwszym sezonie gra go Sean Bean.
| Szybkie fakty: Eddard „Ned” Stark | |
|---|---|
| Ród | Stark (Winterfell) |
| Aktor | Sean Bean (młody Ned w wizjach w s6: Sebastian Croft, Robert Aramayo) |
| W serialu | Gra o tron, sezon 1 (w s6 młody Ned w wizjach Brana) |
| W książkach | pierwszy raz w „Grze o tron” (1996) |
| Losy w serialu | ścięty z rozkazu Joffreya w sezonie 1 |
Kim był Eddard Stark: rodzina i bunt Roberta
Eddard Stark był drugim synem lorda Rickarda Starka. Wychowywał się w Dolinie Arrynów u Jona Arryna, gdzie zaprzyjaźnił się z Robertem Baratheonem. Później został głową rodu, lordem Winterfell i Namiestnikiem Północy. Jego żoną była Catelyn Stark (Catelyn Tully), z którą miał pięcioro prawowitych dzieci: Robba, Sansę, Aryę, Brana i Rickona. Wychowywał także Theona Greyjoya, który po buncie swojego rodu trafił do Winterfell jako zakładnik.
Miał też nieślubnego syna, Jona Snow. Siostra Neda, Lyanna Stark, była zaręczona z Robertem, lecz książę Rhaegar Targaryen ją uprowadził. Rickard i starszy brat Neda, Brandon, zażądali od króla Aerysa II Obłąkanego uwolnienia Lyanny. Aerys kazał ich stracić, a Jon Arryn wzniecił bunt razem z rodami Starków i Baratheonów.
Po śmierci Brandona Ned poślubił jego narzeczoną, Catelyn. W bitwie nad Tridentem Robert zabił Rhaegara, a Ned poprowadził wojsko do Królewskiej Przystani. Zastał miasto złupione przez Lannisterów, którzy zabili Aerysa i rodzinę królewską, więc oburzony odjechał. Później odnalazł umierającą Lyannę. Jej ostatnie słowa brzmiały: „Obiecaj mi, Ned”. Po powrocie do Winterfell przywiózł niemowlę, Jona, nazwał je swoim bękartem i nie ujawnił, kim jest matka. Sześć lat po buncie razem z Robertem stłumił bunt Greyjoyów, po którym Theon zamieszkał w Winterfell. Rodzinne powiązania Starków przedstawia drzewo genealogiczne Starków.
Ned Stark jako Namiestnik Króla
Na początku „Gry o tron” ludzie Neda znajdują osierocone wilkory, a on pozwala dzieciom je przygarnąć. Gdy Namiestnik Króla Jon Arryn nagle umiera, Robert Baratheon przyjeżdża do Winterfell i proponuje urząd Nedowi. Ned przyjmuje go dopiero po liście od wdowy po Arrynie, która podejrzewa, że jej męża otruli Lannisterowie. Na południe wyrusza z Sansą i Aryą.
Gdy Robert chce zabić przebywającą na wygnaniu Daenerys Targaryen, Ned rezygnuje z urzędu Namiestnika Króla. Jaime Lannister atakuje go na ulicy, a jeden z ludzi Jaime’a rani go w nogę. W serialu dzieje się to w sezonie 1, odcinku 5 („Wilk i Lew”). Robert przywraca Neda do urzędu.
W serialu, w sezonie 1, odcinku 6 („Złota korona”), Ned skazuje Gregora Clegane’a, zwanego Górą, na śmierć za zbrodnie w dorzeczu i wzywa Tywina Lannistera przed sąd. Odkrywa też, że ojcem Joffreya i jego rodzeństwa jest Jaime Lannister. W cztery oczy mówi Cersei, że zna prawdę, i daje jej możliwość ucieczki z dziećmi na wygnanie.
Robert zostaje śmiertelnie ranny podczas polowania na dzika i ustanawia Neda regentem do czasu, aż Joffrey dorośnie. W sezonie 1, odcinku 7 („Wygrywasz albo giniesz”) Ned wpisuje do testamentu zamiast imienia Joffreya słowa „mojego prawowitego dziedzica” i wysyła wiadomość do Stannisa, brata króla.
Śmierć Neda Starka
Petyr Baelish, zwany Littlefingerem, zdradza Neda. Straż Miejska aresztuje go zamiast Cersei, a jego ludzie giną. Ned zostaje oskarżony o zdradę i trafia do niewoli. Za pośrednictwem Varysa zawarty zostaje układ: jeśli publicznie uzna Joffreya za prawowitego króla, zostanie oszczędzony i wysłany do Nocnej Straży.
W sezonie 1, odcinku 9 („Baelor”, emisja 12 czerwca 2011) Ned przyznaje się publicznie do zdrady. Mimo wcześniejszej obietnicy Joffrey Baratheon każe go ściąć. Sprzeciwiają się temu Sansa Stark, Cersei i doradcy króla, lecz nie zmienia to decyzji. W książkach Joffrey zmusza później Sansę, by patrzyła na głowę ojca umieszczoną na palu.
Co zmieniła egzekucja Neda Starka
Egzekucja Neda Starka rozpętała konflikt Starków z Lannisterami, który został później nazwany wojną pięciu królów. W „Starciu królów” Tyrion odsyła jego szczątki Catelyn. Ona wysyła je na północ, do krypty Starków, ale książki nie potwierdzają, czy dotarły do Winterfell.
George R.R. Martin wyjaśniał w rozmowie z „Entertainment Weekly”, że zabił Neda, ponieważ wszyscy uważali go za bohatera, który z pewnością wydostanie się z kłopotów. Producent serialu D.B. Weiss wspominał, że śmierć „głównego bohatera” była dla HBO argumentem przemawiającym za ekranizacją. W serialu, w sezonie 4, odcinku 1 („Dwa miecze”), Tywin każe przekuć Lód, rodowy miecz Starków z valyriańskiej stali, na dwa nowe miecze dla Jaime’a i Joffreya.
Ned Stark i tajemnica Lyanny
Po śmierci Neda jego przeszłość wraca w serialu poprzez wizje Brana. W sezonie 6, odcinku 2 („Dom”) Neda jako dziecko gra Sebastian Croft, a w odcinku 3 („Zdrajca”) Robert Aramayo wciela się w niego podczas walki przy Wieży Radości z rycerzem Arthurem Dayne’em.
W serialu, w sezonie 6, odcinku 10 („Wichry zimy”), umierająca po porodzie Lyanna (Aisling Franciosi) każe Nedowi przysiąc, że ochroni jej syna. W sezonie 7, odcinku 7 („Smok i Wilk”) ta sama scena pokazuje, jak szepcze mu prawdziwe imię chłopca: Aegon Targaryen. Z tego odcinka wynika, że rodzicami Jona Snow są Rhaegar Targaryen i Lyanna Stark. W książkach pochodzenie Jona nie zostało potwierdzone.
Sean Bean jako Ned Stark
Neda Starka w serialowej „Grze o tron” zagrał Sean Bean, angielski aktor (ur. 1959) znany wcześniej między innymi jako Boromir z „Władcy Pierścieni”. W czołówce sezonu wymieniano go na pierwszym miejscu. Bean mówił, że śmierć Neda zaskoczyła go tak samo jak wszystkich.
Za tę kreację Bean był nominowany do nagrody Saturn dla najlepszego aktora telewizyjnego oraz do Scream Award. Jego zdjęcie jako Neda na Żelaznym Tronie trafiło na okładki wydań DVD i Blu-ray pierwszego sezonu, wydanych w marcu 2012.
